Dashnor Kaloçi
Memorie.al/publikon disa dokumenta arkivore të nxjerra nga Arkivi Qendror i Shtetit në Tiranë, të cilat tregojnë për vendimin e marrë nga ana e qeverisë mbretërore të Monarkisë së Zogut e kryesuar nga kryeministri, Koço Kota, në muajin shkurt të vitit 1939, mbi dhënien e vizave turistike izraelitëve, që jetonin në shtete të ndryshme të Europës, që kërkonin të vinin në Shqipëri.
Korrespodenca e Ministrisë së Punëve të Jashtme në Tiranë, e kryesuar prej ministrit Ekrem bej Libohova, me disa nga konsullatat e Mbretërisë Shqiptare, të akredituara në vende të ndryshme të Europës, si Berlin, Zagreb, Beograd, etj., të kryesuar nga diplomatët e njohur, Rauf Fico, Tahir Shtylla, etj., lidhur me qarkoren e lëshuar nga kabineti i Koço Kotës, për lehtësirat që u duheshin krijuar izraelitëve, që kërkonin të vinin në Shqipëri dhe mos kthimin e tyre në Gjermani, pasi internoheshin menjëherë në kampet e Dachaut e Buchenwaldit.
Korrespodenca e konsullatës shqiptare në Vjenë, në vitin 1938 për albanologun e njohur, me origjinë hebreje, Prof. Dr. Norbert Jokli, lidhur me fjalorin e etimologjik, që atij i kishte ngarkuar qeveria shqiptare, pagesat që do t’i bëheshin, për punën që ai kishte kryer, e deri tek dhënia e nënshtetësisë shqiptare e pajisja me pasaportë, që ai të mund të vinte në Shqipëri, duke marrë me vete edhe bibliotekën e tij, që do t’i duhej për të punuar.
Letra e Konsullit shqiptar në Vjenë, për Ministrin e Punëve të Jashtëme në Tiranë, Ekrem Libohova
KONSULLATA MBRETNORE E SHQIPËRISË VJENË
Vjenë më 17 kallnuer 1939
MINISTRIA e P. TË JASHTME
Nr. Prot VIII 51
Arritun në 30.1.1939
Nr 29 III (Reservat)
Shkurtim : Dërgohet kopja e aktit res. nr 335 – 1, 16
– 1 – 1939 mbi Prof. Jokl.
Shkëlqesisë së tij Z. Ekrem Libohova
Ministër i Punëve të Jashtme
Në Tiranë
Në vijim të raportit tim res.nr. 18 III dt 12.10.1938. kam nderin tju dërgoj këtu ngjitun për dijeni kopjen e aktit res.nr. 335 – I dt. 16 që ja transmetova dje Ministrisë së Arsimit mbi çështjen me randësi të albanologut të këtushëm Prof. Dr. Nobert Jokl.
Pranoni ju lutem Shkëlqesi, nderimet e mija ma të nalta.
Konsulli
Nikoll Rrota
(firma)
Letra e Konsullit shqiptar në Vjenë, për Ministrin e Punëve të Jashtme në Tiranë, Ekrem Libohova
Nr 335 – 1
Reservat
Shkëlqesisë së tij Z. Abdurrahman Dibra Ministër Mbretënuer i Arsimit, në Tiranë
Kam nderin t’ju informoj që në dt 16 të këtij mueji ia komunikova gojarisht Prof. Dr. Nobert Joklit përmbajtjen e aktit në fjalë dhe këtu mbyllun po ju dërgoj përgjigjen e tij.
Mbi këtë shkresë, lutet i interesuemi që t’i jepen disa shpjegime, sidomos mbi detyrën që do t’i ngarkohet. Ky dëshiron së pari që ta kryejë fjalorin etimologjik të cilin e ka fillue para 10 vjetëve. Dhe siç dihet në Gusht 1929 mori nga ajo e ndershme ministri një shpërblim prej 5000 Fr. Sv. për kryerjen e kësaj vepre. Kjo shumë ndodhet e depozituene në Landerbank këtu. Ajo është në dispozicion të kësaj Ministrie, por duke qënë se i përket Z. Jokli, nuk mund të përdoret për gjë tjetër, veçse për me ble libra dhe materjale shkollore.
Profesori në fjalë si izraelit që është, parashef se do t’i bëhen pengesa të randa nga qarqet e këtushme, në rast të shpërnguljes së tij nga Vjena për në Shqipëri, si për personin e tij, ashtu dhe për bibliotekën. Prandaj që të shpëtojë sa më parë nga ferri i këtushëm, dhe të vijë me ngut në Tiranë, propozoj që t’i jepet shtetësija shqiptare dhe të betohet që këtu në këtë zyrë. Ashtu si e parashtron Kodi Civil, sepse nëse bëhet shtetas shqiptar, autoritetet e këtushme nuk i nxjerrin probleme. Dhe me këtë rast do të mundet ta marri më lehtë bibliotekën, pa të cilën nuk mund të punojë.
Një pikë tjetër me randësi është caktimi i pensionit të tij këtu në franga zviceriane dhe jo në marka gjermane, pasi kjo valutë është e stabilizueme. Lutemi që këto të përfundojnë sa më parë pasi Proff Nobert Jokli është i shqetësuem. Pranoni ju lutem shkëqesi, nderimet e mija më të nalta.
Konsulli
Nikoll Rrota
(firma)
Letra e Konsullit shqiptar në Vjenë, për Ministrinë e Punëve të Jashtme në Tiranë
KONSULLATA MBRETNORE SHQIPTARE, VJENË
Vjenë më 14 kallnuer 1939
(I Plankengasse 3)
Nr. 120/II
18.1.1939.
Shkurtim: Dërgohet nji artikull i fletores hungareze “Uj Magyarsag” mbi Shqipni.
Së ndershmes
Ministri Mbretnore të Punëve të Jashtme
Në Tiranë
Kemi nderin të njoftojmë se miqt tanë në Budapest, na dërguen në këto ditë, kuponin e fletores hungareze “Uj Magyarsag” në dt 8 të këtij mueji, që përmban nji artikull me randësi për posibilitetin e integrimit të hebrenjve hungarezë, në Shqipni, dhe siç duket, qenka nisur nji komisjon përkatës për në vëndin tonë. Nuk besohet se kryekonsullata jonë në Budapest, të ketë lidhje me këtë cështje.
Sidoqoftë tue marrë parasysh randësinë e këtij artikulli, duhet që me kohë të merren masa për dërgumin e hebrenjve për në Shqipëri. Për rregullim po referojmë që edhe fletorja në fjalë ashtë organ nacionalist dhe gazetë qeveritare. Për kuptimin e këtij artikulli po mbyllim këtu, brënda bashkë me origjinalin, dhe përkthimin e tij në gjermanisht.
Me nderime të posaçme
Konsulli
Nikoll Rrota
(firma)
Copyright©“Memorie.al”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e “Memorie.al”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj., pa autorizimin e “Memorie.al”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016
