Nga Ervina Toptani
Një tragjedi shqiptare, që amerikanët e njihnin mirë…!
Memorie.al / Mbi dy vjet e gjysëm hetuesi në burgun e Tiranës (aty ku sot është komisariati 3 i Policisë, te rruga “Mine Peza”). Lidhur duarsh e këmbësh me zinxhirë, shpesh një zinxhir në fyt, të cilin ia tërhiqnin deri sa t’i binte të fikët, nga asfiksimi. Rrahje barbare me mjete të forta e, deri shufra hekuri, lidhje nga shpatullat e tërheqje nga këmbët, për të shqyer pjesën e brendshme të trupit, djegie e organeve gjenitale e sqetullave, me çakmak, heqje e thonjve të gishtërinjve të këmbëve e duarve me pincë, lënie në fuçi me ujë të ftohtë për 12 orë, në temperatura -10 gradë, e të tjera e të tjera, për dy vjet e gjysëm rresht.
Këto janë disa prej torturave që ai ka treguar gjatë periudhës që i bënin hetuesinë. Ai, ishte një familjar i imi, të cilit nuk kam dëshirë t’ia publikoj emrin, me kërkesë të fëmijëve të tij, pasi ai vetë sot nuk jeton më. Nuk e ka duruar mëshirën kurrë e as keqardhjen. “Burrat vdesin në këmbë” – thoshte, e kështu ndodhi në fakt të largohej nga kjo botë, ai burrë.
E akuzuan si bashkëpunëtor i amerikanëve dhe u dënua me 25 vjet burg, të cilat i bëri në Spaç, Qafë Bari, Tiranë. Por nuk e kishte menduar kurrë, se do të mund t’i mbijetonte hetuesisë ku kishte parë dhjetëra djem nënash fatkeq, të jepnin jetën varur zinxhirëve e litarëve të birucave, ku bënin hetuesinë.
Ai doli gjallë nga burgu, sepse kur e dënuan ishte vetëm 26 vjeç. Disa vite pas hapjes së kufijve, shkoi në Amerikë se gjithnjë kishte premtuar, se nëse dilte gjallë nga burgu, ca muaj do të donte të shkonte të shëtiste në tokën për të cilën pagoi gjithë rininë, pa e shkelur asnjëherë atë. Kur u kthye nga Amerika, erdhi i zhgënjyer, i vrarë shpirtërisht, më shumë se më parë.
“Ata ishin të gjithë atje” – tha. Të paktën 3 prej atyre që më torturonin rregullisht gjatë hetuesisë, bashkë me familjet e tyre, madje kishin dhe status të veçantë. Ishin atje të lirë e të pasur më shumë se ç’kanë qenë në Shqipëri. Amerika i shpërbleu si “fitues” kundër nazizmit e, si vrasës të shqiptarëve atdhedashës!
“E unë i pashë e qava si fëmijë! Nuk munda dot t’i them asnjë fjalë teksa qëndroja përballë njërit prej tyre, i cili as nuk më njohu. Unë isha dhe paskam mbetur i burgosuri i përjetshëm i absurdit pervers, të mendjeve të sëmura. Po pse duhet të dilja gjallë? Për të parë këtë gjë? Paskan qenë më të lumtur shokët e mi, që mbyllen sytë brenda qelive”!
Ai nuk u kthye më kurrë në Amerikë, madje dhe në disa vende të Europës, kishte frikë të shkonte se ishte i sigurt, që një pjesë të mirë të xhelatëve do i shihte me zyra e kapardisur edhe atje. Por të paktën ai i mbylli sytë, duke e ditur e kuptuar të vërtetën. Sa herë binte fjala për Perëndimin, qeshte e na thoshte: “A mendoni vërtet se, do ia shihni hairin më shumë sesa ia pamë ne”?! Memorie.al
