Nga Fuat Memelli
Memorie.al / Prej kohësh kam dashur të shkruaj për sinicarin Ismail Memelli. Kjo dëshirë buronte për përkushtimin e tij në punë dhe arritjet që pati, për dashurinë e tij për Sinicën dhe Shqipërinë, si dhe për pengesat e trishtimet që pati në jetë nga sistemi i kaluar, të cilat e brejtën shpirtin e tij, por nuk e mposhtën. Ismaili ishte një nga gjashtë fëmijët e Zylfos dhe Byles. Lindi në Sinicë të Devollit në vitin 1938. Fëminia e tij ishte e vështirë. Vendi nuk ishte çliruar ende nga okupatorët e huaj. Shkollën fillore dhe shtatë vjeçare, e kreu në vendlindje. Më pas mbaroi shkëlqyeshëm shkollën dy vjeçare të “Rezervave të Punës” dhe më pas shkon të kryejë shërbimin ushtarak, në Bazën Ushtarake Detare të Pashalimanit.
Vitet në nëndetëse
Në vjeshtën e vitit 1957, shkoi për specializim në Savastopol të ish Bashkimit Sovjetik, ku qëndroi disa muaj bashkë me një grup marinarësh dhe oficerësh. Kur u kthye në atdhe, shërbeu në bazën e Pashalimanit. Siç tregon ushtaraku Fahri Perona, me origjinë nga Suli i Devollit, i cili ka shërbyer në atë bazë, Ismaili ka qenë pjesëtar i efektivit të parë, të krijimit të Brigadës së Nëndetëseve, rreshtuar në nëndetësen e parë, me detyrë komandant i grupit të elektricistëve.
Ai dhe gjithë efektivi i parë i nëndetëseve, u specializua në Sevastopol të ish Bashkimit Sovjetik, për disa muaj. Siç thotë Fahriu, vështirësitë në nëndetëse ishin të mëdha si: temperaturat e larta në lundrim, prezenca e hidrogjenit dhe e gazit karbonik, në ambient të mbyllura, ushqimet e konservuara, shërbimet e shpeshta, gatishmëria e lartë, shpesh tre muaj pa shkua në shtëpi, etj.
Në bazën e Pashalimanit, dolën hapur kontradiktat me sovjetikët. Ata deshën të marrin katër nëndetëset, por nuk ia arritën qëllimit dhe më 4 qershor 1961, u larguan nga vendi ynë. Pas largimit të sovjetikëve, ndihej nevoja e vazhdimit të punës në nëndetëse, sepse pas 4-5 muajsh, liroheshin detarët e specializuar. Ju bë thirrje të qëndronin aty dhe Ismaili ishte ndër të parët që iu përgjigj.
Nga një ngjarje e ndodhur asokohe, siç do tregojmë më poshtë, e kaluan nga nëndetëset në kantierin e riparimit të anijeve detare. Këtu ai përgatiti një grup elektricistësh, të cilët me kalimin e viteve, përvetësuan teknologjinë e riparimit dhe garantuan gatishmërinë e anijeve të Flotës Luftarake Detare Shqiptare. Në vitin 1964, u martua me Myrveten, me origjinë nga Korça. Kur ishte në Pashaliman, lindën dy vajza, Arianën dhe Albinën.
Kalvari i vështirësive që nuk e mposhtën
Si pasojë e një ngjarje të ndodhur asokohe, e pësoi Ismaili. E pësuan edhe dy vëllezërit e tij, Rasimi dhe Ibrahimi, etj. Pas kësaj ngjarje, Ismailin e kaluan për ca kohë në repartin e riparimit të anijeve të Flotës Ushtarake Detare. Duke ditur që me këtë “cen” në biografi, nuk mund të vazhdonte të punonte në Pashaliman, kërkoi vetë të largohet. Por, ku të shkonte?! Historia e persekutimit komunist, e ndiqte nga pas. Mendonin se Ismaili, mund t’i shërbente sovjetikëve, me që kishte qenë në Sevastopul dhe kishte punuar bashkë me ta, në Pashaliman.
Vajza e tij, Ariana Disha (Memelli) më tregon për kalvarin që kaloi Ismaili. Më tregoi se urdhri në fillim, ishte për internim dhe konfiskim pasurie. Ismaili tentoi të fillojë punë në Korçë, por punonte pak ditë dhe e largonin. Sigurimit të Shtetit, nuk i shpëtonte asgjë. Filloi punë edhe në Ndërmarrjen e Ndërtimit në Elbasan, por edhe këtu e njëjta histori, punoi dy javë dhe e larguan, sikur të kishte sëmundjen e “murtajës”. Gruaja me dy vajzat, për dy vjet jetuan në Sinicë, te prindërit e Ismailit, ku bëheshin 11 vetë e siç dihet, në vitet e kooperativës varfëria ishte e madhe.
Pas dy vjet sorollatje, më fund ish-kryetari i Komitetit Ekzekutiv të rrethit të Librazhdit, Koci Sinica, me origjinë nga ky fshat, e ndihmoi dhe filloi punë si elektro-auto, në Ndërmarrjen e Ndërtimit në këtë qytet. Ata që e kanë njohur nga afër në Librazhd, flasin fjalët më të mira. Një prej atyre që më ka folur, ishte poeti i njohur Koçi Petriti, i cili disa vjet ka jetuar në Librazhd, më ka thënë: “Ismaili ishte duarartë. Atë e vlerësonin të gjithë në Librazhd”.
Megjithatë nuk e linin rehat. Disa herë e provokonin që të fliste ndonjë fjalë dhe ta arrestonin. Një spiun që punonte aty, jepte informacione të rreme dhe te puna e Ismailit, kishte shkuar dy-tre herë “Gaz”-i i Degës së Punëve të Brendshme të Librazhdit, për ta arrestuar, por ai ka ditur të mbrohet. U mbyll në vetvete dhe fliste vetëm për punën. “Shok” i afërt, iu bë duhani, që nuk e ndau kurrë sa ishte gjallë.
“Shoqe” të afërt kishte edhe kitarën. I binte asaj dhe këndonte në familje dhe te njerëzit e tij. Duke vlerësuar kontributin e tij, kur ishte në Pashaliman, kanë ardhur dy herë në Librazhd dhe kanë takuar Ismailin, ushtarakët e asaj baze, Aleko Pojani dhe Fahri Perona, megjithëse ai ishte me “njollë” dhe ndiqej nga Sigurimi i Shtetit.
Ismaili në botën tjetër, familja në Amerikë
Pas ditëve e viteve të trishta, era e ndryshimeve për këtë familje, nisi me ardhjen e demokracisë. Ismaili e mirëpriti dhe ishte ndër anëtarët e parë të Partisë Demokratike. U zgjodh edhe kryetar i Sindikatës së Pavarur që mbështeste programin e kësaj partie, në Librazhd. Kaluan pak vite dhe ai ndjeu zhgënjim. Në sindikatë dhe struktura të tjera, u zgjodhën njerëz jo idelistë dhe të përkushtuar, siç kishte menduar ai.
Në vitin e mbrapshte mbrapshtë 1997, vajza e tij, Anila, duke qenë nxënëse e shkëlqyer, shkoi me studime në Amerikë, nëpërmjet ndihmës së një shoqate. Duke e përcjellë në aeroportin e Rinasit, i ati Ismaili, i kishte thënë: “Ti po shkon me studime, por krahas rezultateve në mësime, mbi të gjitha të jesh njeri. Të ndihmosh mamin dhe motrat. Mua vallë do më gjesh, por mos u mërzit dhe mos lerë shkollën, që të vish”.
Vajza e re që po nisej me gëzim për studime, u çudit nga fjalët e të atit; “vallë do me gjesh”?! E pyeti përsëri të atin, por nuk i dha më shpjegime. U përqafuan dhe ky ishte takimi i fundit me të. Në trupin e Ismailit, ishte shfaqur sëmundja e pashërueshme, por nuk ia kishte thënë ende familjes. Më 10 prill të vitit 1997, ndërron jetë dhe prehet në varrezat e Librazhdit.
Pas viteve 2000, vijnë në Amerikë me bashkim familjar edhe dy motrat e tjera, Albina dhe Ariana, bashkë me familjet e tyre. Jetojnë në Las Vegas dhe janë integruar shumë mirë në jetën amerikane. Mbajnë lidhje me Shqipërinë dhe e duan atë me gjithë shpirt, pasi vendlindja është vendi ku robërohet shpirti, pavarësisht trishtimet e mëdha, që patën nga regjimi i kaluar. Memorie.al
