Nga Bardhyl Vuçiterna
Memorie.al / Bardhyl Vuçiterna lindi në Berat në vitin 1942 dhe ai ishte i biri i nënkolonel Sulejman Vuçiternës me origjinë nga Kosova, ish-ushtarak i lartë i Monarkisë së Zogut, i cili u dënua në ‘Gjyqin Special’ të vitit 1945, me 30 vjet heqje lirie dhe vdiq nga torturat barbare gjatë vuajtjes së dënimit në kënetën e Maliqit. Bardhyl Vuçiterna, pasi mbaroi Teknikumin e Ndërtimit në Tiranë dhe u diplomua si gjeometër, punoi në rrethin e Durrësit. Më pas, ai kreu dhe studimet e larta në Fakultetin e Inxhinierisë të Universitetit të Tiranës, duke ndjekur leksionet pa shkëputje nga puna dhe vazhdoi të punojë si teknik ndërtimi deri në vitin 1988, për arsye të gjendjes së vështirë ekonomike si rezultat i persekutimit familjar. Pas shembjes së regjimit komunist në fillimin e viteve ’90-të, Bardhyl Vuçiterna u vendos me banim në Leçe të Italisë dhe ai është autor i librit “Sulejman Vuçitërna”, që u botua në Tiranë në vitin 2000, pjesë nga i cili kemi përzgjedhur dhe po i publikojmë në këtë shkrim.
NJË KUJTIM NGA FËMIJËRIA
– Fragment nga libri “Sulejman Vuçiterna” –
Në fillim të pranverës së vitit 1948, pak ditë mbasi ishim larguar nga Tirana, nga vendimi i qeverisë komuniste nr. 1. të datës 08.03.1948., jetonim në një barakë të keqe, në një lagje të humbur të Shkozetit në Durrës, si njerëz e familje e deklasuar dhe reaksionare, pasi kishim një nga prindërit, të burgosur, me damkën “kriminel lufte”.
Unë isha fëmijë në moshë, jo më shumë se 5 vjeç e gjysmë, në fillim të prillit të 1948-s e, si i tillë, po luaja me disa moshatarë të mi përpara “Ndërmarrjes Ura” në Shkozet (që në atë kohë kjo ndërmarrje kishte në vartësi, kampet e punës së të burgosurve politikë) dhe natyrisht loja më bënte të mos shihja asgjë përreth meje, që të më hiqte vëmendjen nga ky argëtim fëminor.
Përpara derës së kësaj ndërmarrjeje, kishte ndaluar një autokolonë kamionësh, të hapur e pa tenda, me të burgosur politikë, të ngjeshur mbas njëri-tjetrit, të lidhur dy e nga dy përdore, të cilët ruheshin nga një mori policësh sipër në kamionë dhe poshtë në rrugë.
Në një nga këta kamionë, ishte i lidhur dorë për dorë babai im, me bashkëvuajtësin e tij, zotin Sami Koka, ish-kolonel e i dënuar po nga “Gjyqi Special” i Tiranës i 1945-ës, me “30 vjet burg e punë të detyruar”, si “kriminel lufte e armik i popullit”, njëlloj si im atë.
Në një moment, babai më shikon mua, që isha duke luajtur me fëmijët e tjerë, aty pranë dhe i drejtohet bashkëvuajtësit të tij, gjithë gëzim, se shihte të birin, që nuk do ta shihte më kurrë, duke i thënë: “Shih, Sami, Bardhylin”!
Mua, që ndodhesha rastësisht aty pranë, më tërhoqi vëmendjen nga loja, përmendja e emrit tim. Lë për një çast lojën, e shoh nga erdhi ky zë. Ngela tepër i habitur, që ndodhesha para tim eti, në të tilla kushte, sepse babanë e mendoja në Burgun e Vjetër të Tiranës, kur kisha bërë takim me të, para 3 muajsh.
Nga shenja, që më bëri duke vënë gishtin tek goja, im atë më këshillonte të mos flisja me të, se komunikimi njerëzor, edhe pse në kushte privimi lirie, ishte i ndaluar, për këta njerëz “human”, të ardhur nga mali.
Për moshën që kisha, ndjeja frikë, kur shihja ata policë të shumtë, rreth asaj autokolone të burgosurish politikë. Ngela ashtu, duke parë babanë, pa folur me të. Vetë babai, me shenjën që më bëri, më tregonte kështu, se ishte i ndaluar bashkëbisedimi i personave të tjerë me të burgosurit politikë, qofshin këta edhe të mitur, si rasti im.
Kam ndenjur duke parë tim atë, nuk mbaj mend mirë sa kohë, derisa u nis autokolona në deklinacionit e vdekjes, për këta të pafajshëm, për në kampin e punës, së Vloçishtit.
Ndenja ashtu i shushatur, derisa u zhdukën siluetat e vdekjes. Kjo ishte dita e fundit që kam parë tim atë, sepse, pas disa muajve, na erdhi mandati i zi, ai i vdekjes mizore në kondita të shëmtuara e, që vetë Zotit do t’i dhimbsej…!
Ngjarje si këto, të dhimbshme, kanë ngelur të fiksuara mirë në kujtesën time, edhe sot mbas 56 vitesh; dita kur im atë u nda nga familja, duke përfunduar në burg, e më pas, duke vdekur, në moshë fare të re; plot ngjarje e episode të tjera të dhimbshme gjatë jetës sime e të familjes “Vuçitërna” në përgjithësi, më kanë bërë që të kryej detyrimin, ndoshta jo të përkryer, për aq sa i takon dhe e meriton të zërë figura e tim eti, në altarin e Kombit.
Duke i përfunduar këto episode ngjarjesh të pakëndshme të fëmijërisë sime, mendoj se plotësoj sadopak portretin e tim eti, për kohën kur ai jetoi, në ato kushte të privimit të lirisë, me njerëzit që e rrethonin, në ato ambiente burgu dhe kampi pune, duke i quajtur unë këto episode si më të trishtueshmet, që më kanë ngelur e, që nuk fshihen kurrë nga kujtesa ime. Memorie.al
Copyright©“Memorie.al”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e “Memorie.al”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj., pa autorizimin e “Memorie.al”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016
