Nga Uran Butka
Memorie.al / Për të përcaktuar qëllimet, shkaqet dhe karakterin e luftës civile, duhet saktësuar së pari, kujt i interesonte, kush e përgatiti dhe kush e nisi atë. Nga parashtrimi i mësipërm dhe argumentet e mëposhtme të dokumentuara, rezulton se atë e përgatiti dhe e filloi Partia Komuniste Shqiptare me formacionet e saj ushtarake. Data 1 tetor 1943, mund të konsiderohet si fillimi zyrtar i luftës civile, meqenëse në këtë datë urdhërohet nisja e saj. Në letrën dërguar më 1 tetor, Komitetit Qarkor të Partisë Komuniste të Gjirokastrës, Enver Hoxha urdhëronte: “Bashkimi me ‘Ballin Kombëtar’ tani është një punë e vdekur dhe s‘bisedohet më për atë punë. Tani bisedohet shpartallimi i tij.”
Po më 1 tetor 1943, Enver Hoxha i dërgonte një letër-qarkore Liri Gegës (“Muzhikut”) dhe për veprim gjithë komiteteve qarkore të PKSH-së, në të cilën urdhëron nisjen e luftës, pa marrë parasysh asnjë rrethanë e pasojë kundër ‘Ballit Kombëtar’, si armik kryesor.
“Puna politike kundër Ballit nuk duhet të jetë e vetme në këto raste, ajo duhet të ndihmojë veprimet ushtarake të cilat duhet të jenë deçizive, nuk mjaftojnë mitingje e konferenca, por duhet menjëherë të merret pushteti”, – kërkonte me këmbëngulje Enver Hoxha.
Në këtë qarkore shpallet hapur synimi, mënyra dhe vendosmëria e patundur për të marrë pushtetin nëpërmjet luftës së armatosur dhe asgjësimit politik e fizik të ‘Ballit Kombëtar’ dhe të çdo partie tjetër.
Ky ishte fillimi i luftës për marrjen e pushtetit me mjete dhune dhe vendosjen e sistemit totalitar, kamufluar me luftën kundër pushtuesit. “Neve jemi drejt likuidimit të Ballit, dhe jo bashkimit me të”, – udhëzonte Enver Hoxha
Qëllimet, programet, forcat njerëzore pjesëmarrëse, metodat dhe mjetet e përdorura përcaktonin karakterin e përmasat e kësaj lufte. Të gjitha urdhëresat e Hoxhës drejtuar komiteteve qarkore të partisë, apo drejtuesve të lartë Ushtrisë Nacional-Çlirimtare dhe që mbajnë datën 1 tetor, e kanë të shprehur qartë dhe prerë arsyen madhore të shpalljes së kësaj lufte civile: marrjen e pushtetit.
“Në radhë të parë na paraqitet çështja e pushtetit, dua të them vendosja kudo e këshillave nacionalçlirimtare, forcimi i tyre dhe mbrojtja nga çdo tentativë e ‘Ballit’ ose e ndonjë partie tjetër që do të paraqitet të sabotojë ta luftojë haptas.
Për këtë punë nuk duhet të ketë dy kuptime: vetëm pushteti i këshillave duhet të ekzistojë dhe asnjë pushtet tjetër, nuk ka kompromis dhe dualitet në këtë gjë”, – urdhëronte Enver Hoxha.
Ai dhe Këshilli i Përgjithshëm Nacional-Çlirimtar i konsideronin Këshillat Nacionalçlirimtare, jo vetëm si organe të pushtetit, por më së shumti si organe të luftës.
Madje, këtë militarizim të pushtetit qeverisës vendor, ata e deklaronin publikisht: “Gjithë bota sot, jashtë dhe brenda Shqipërisë, e kanë kuptuar se vetëm këshillat nacionalçlirimtare janë organe lufte, janë i vetmi pushtet që përfaqësojnë vullnetin e popullit shqiptar.
Çdo pushtet tjetër jashtë këshillave, nuk mund të jetë veçse organ kompromisi e bashkëpunimi me armikun, organ tradhtie.”- sanksiononte kryesia Këshillit të Përgjithshëm Nacional-Çlirimtar.
Ky qëndrim i PKSH-së dhe i Këshillit të Përgjithshëm Nacional-Çlirimtar, është shprehje e një totalitarizmi ekstrem: jo vetëm që nuk do të njihej dhe nuk do të ekzistonte asnjë qeverisje tjetër veç asaj që do të buronte nga gryka e pushkës, por quhej armik e tradhtar çdo përfaqësim tjetër.
Rruga që zgjodhi PKSH-ja për të marrë pushtetin, ishte ajo e luftës me armë kundër kundërshtarëve politikë. Në emër të Partisë Komuniste, Enver Hoxha lëshon thirrjen: “Me forcë dhe me armë të marrim pushtetin në duar”. Tashmë te Partia Komuniste zotëron tërësisht fryma, idetë e praktikat e revolucionit bolshevik dhe ushtria nacionalçlirimtare u kthye në një instrument të këtij revolucioni.
Vetë Lufta Nacionalçlirimtare e humbi karakterin fillestar, sepse komisarët me në krye Enver Hoxhën e braktisën çështjen nacionale, ndërsa luftën çlirimtare e tjetërsuan në luftë civile, luftën e partizanëve, idealin dhe gjakun e dëshmorëve i shfrytëzuan për interesat e tyre pushtetore e ideologjike.
Enver Hoxha, i dominuar përherë e më shumë nga ambicia për pushtet, vihet në krye të kryqëzatës për të prerë kokat e kundërshtarëve politikë, edhe nëse këto, sipas shembullit të Leninit, do të bëheshin kodra, por edhe për të prerë kokat e shokëve e bashkëpunëtorëve të ngushtë, me gjakftohtësinë kriminale të mësuesit të tij gjallë, Stalinit.
Lufta e armatosur kundër organizatave, formacioneve ushtarake dhe individëve të cilësuar “armiq e tradhtarë”, u bë fillimisht kundër çetave vullnetare të ‘Ballit Kombëtar’, më pas të Legalitetit dhe të krerëve të Veriut. Lufta civile në Shqipëri nuk ishte as e rastit, as aksidentale.
Ishte e provokuar nga PKSH-ja dhe e nxitur nga emisarët e Partisë Komuniste Jugosllavë dhe drejtohej realisht kundër të djathtës shqiptare. Por në propagandën e majtë, u paraqit e kamufluar si “një luftë kundër okupatorëve dhe tradhtarëve të vendit”, ashtu siç ishte paravendosur.
Nëse ‘Balli Kombëtar’ ishte bashkëpunëtor më fashizmin, atëherë si u bë me një organizatë të tillë kolaboracioniste marrëveshja Mukjes? Apo, menjëherë pas prishjes së marrëveshjes, të djathtët u kthyen brenda ditës në bashkëpunëtorë të fashizmit?
Si ideologji e si praktika totalitare dhe antinjerëzore, fashizmi dhe komunizmi përkojnë me njëri-tjetrin dhe aspak e djathta liberale e demokratike me to. Qysh në atë kohë, liderët e djathtë atdhetarë e demokratë, e bënë diferencën midis filozofisë së tyre dhe fashizmit e komunizmit, dy ekstremeve që rivalizonin e luftonin për sundim në Shqipëri.
“Komunizmi i sotshëm dhe klika dushano-miladiniste, s‘ka asnjë ndryshim nga fashizmi i djeshëm i Musolinit dhe i Jakomonit, – shkruhet në një trakt të ‘Ballit Kombëtar’. Fashistat njollosën flamurin tonë, tue i vue shpatat e Liktorit, komunistët njollosën flamurin tonë tue i vue yllin e kuq sovjetik…”!
“Fashistët terrorizuan shqiptarët me anën e sekretarëve politikë, komunistët terrorizojnë shqiptarët me anën e komisarëve politikë…fashistët kanë organizue balilat…, komunistët kanë organizue kalamajtë… dhe kanë rekrutue të huejt, përveç grekëve e serbëve edhe italianët, për me vazhdue luftën kundër shqiptarëve…”!
Ushtarët e Musolinit vranë, prenë e coptuen popullin tonë, ushtarët e Meladinit e të Dushanit vrasin, presin e copëtojnë popullin tonë…! Fashistët thoshin: “Kush nuk asht fashist, asht komunist”, komunistët thonë: “Kush nuk asht komunist, asht fashist”! Krerët komunistë urdhëruan goditjen e rivalëve apo kundërshtarëve politikë dhe gjithë atyre që nuk bashkoheshin me ta, duke i quajtur fashistë apo bashkëpunëtorë me fashizmin.
Veprimi i brendshëm, goditës e kundërgoditës, ballë përballë apo pas krahëve, i paralajmëruar apo i beftë, kolektiv apo individual, frontal apo partizan, filloi, së pari në jug dhe u përhap kudo.
Liri Gega, e cila vepronte në qarkun e Vlorës së bashku me Dushan Mugoshën, i shkruante Enver Hoxhës: “Balli e ka humbur toruan me vrasjen e Hysni Lepenicës…! Azis Çami, komandanti i tyre, kërkoi të bisedojë dje për bashkim. Ne nuk duam asnjë bashkëpunim në luftë, luftën e bëjmë vetë. Pranojmë vetëm ata që duan të luftojnë si anëtarë të Frontit Nacional-Çlirimtar”.
Në një letër që Enver Hoxha i shkruante më 5 tetor 1943 Koci Xoxes, që drejtonte Partinë Komuniste të qarkut të Korçës, e udhëzonte për asgjësimin kudo të çetave të ‘Ballit Kombëtar’, këshillat balliste dhe personalitetet nacionaliste: “Ballin duhet ta likuidojmë pa mëshirë në çdo anë qoftë.
Çetat e atjeshme të ‘Ballit’ të likuidohen pa u grumbulluar dhe pa e marrë veten. Sa për bashkëpunimin me Fazlli Frashërin, mos u gënjeni. I bini, pra edhe Faslliut, edhe atij që e ka bërë Faslliun”.
Vendi-marrja dhe përpjekja për ta marrë pushtetin gjatë luftës dhe nëpërmjet luftës, ishte premisa e parë e luftës civile dhe e vendosjes së një regjimi ushtarak në Shqipëri.
“Në këto momente, – udhëzon Koci Xoxe, krahu i djathtë i Hoxhës në atë kohë, – përpara Ushtrisë Nacionalçlirimtare paraqitet urgjente marrja e pushtetit, duke zaptuar krahina e qytete”!
Nisja e luftës civile vërtetohet edhe nga një dokument i Shtabit të Përgjithshëm Nacional-Çlirimtar: “Në vjeshtë 1943, Partia Komuniste dhe Fronti Nacional-Çlirimtar, u detyruan t‘i shpallin luftë për vdekje Ballit Kombëtar”!
Vendimmarrja dhe përpjekja për ta marrë pushtetin gjatë luftës dhe nëpërmjet luftës ishte premisa e parë e luftës civile dhe e vendosjes së një regjimi ushtarak në Shqipëri. “Në këto momente, – udhëzon Koci Xoxe, krahu i djathtë i Hoxhës në atë kohë, – përpara Ushtrisë Nacionalçlirimtare paraqitet urgjente marrja e pushtetit, duke zaptuar krahina e qytete”. / Memorie.al
