Nga DASHNOR KALOÇI
Memorie.al / Ka qenë 14 dhjetori i vitit 1987, kur një ngjarje tejet e rëndë tronditi mbarë qytetin e Korçës. Në një nga lagjet e saj, në një pallat banimi diku pranë Stadiumit “Skënderbeu”, gjatë ndjekjes nga forcat e policisë, një qytetar “problematik”, humbi jetën, pasi ra nga kati i pestë i apartamentit ku ai banonte me familjen e tij. Lidhur me vdekjen tragjike të tij, u dhanë versione nga më të ndryshmet për mënyrën se si ndodhi ajo, edhe pse “skenën” makabre e të shtënat e armëve i panë dhe dëgjuan me dhjetëra qytetarë që ishin grumbulluar afër atij pallati, siç ndodhte rëndom në ato vite, kudo ku kishte ngjarje “të jashtëzakonshme” dhe prezencë të forcave të policisë!
Po cili ishte qytetari “problematik” që humbi jetën në mënyrë tragjike duke “rënë” nga kati i pestë i pallatit dhe përse në ato momente ndodheshin aty forca të shumta të policisë? Përse ajo ngjarje u mbajt e fshehtë nga Dega e Brendshme e qytetit të Korçës, e cila nuk e referoi atë pranë Degës së Përgjithshme në Ministrinë e Brendshme në Tiranë, ku si rregull, raportohej me hollësi edhe për një plagosje të lehtë të një qytetari që mund të rrëzohej nga motoçikleta, e jo më një vdekje, madje tejet tragjike?!
Dokumentet arkivore në fjalë që po publikojmë në këtë shkrim, duhet theksuar se janë unike për nga vërtetësia, gjë e cila pasqyrohet në korrespondencën operative midis Degës së Punëve të Brendshme të Korçës dhe ministrit të Brendshëm të asaj kohe, Hekuran Isai, nëpërmjet së cilës zbulohet jo vetëm kronika e një vdekjeje të paralajmëruar, por edhe patologjia e sistemit në vitet e fundit të regjimit komunist.
Ajo që fillimisht u raportua si një vetëvrasje përmes, hedhjes nga lartësia e katit të pestë, pas verifikimeve të mëtejshme, rezultoi të ishte pasojë e një ndërhyrjeje brutale dhe të paaftë të forcave policore, madje vetë zv. shefit të policisë së Degës së Brendshme të rrethit të Korçës, Demir Rifat Drita! Dokumenti arkivor tregon qartë, se si drejtuesit kryesorë të Policisë së atij qyteti, (si Petrit Dashi), në tentativën për të mbajtur të fshehtë krimin e tyre, udhëzuan që në librin e ngjarjeve, të mos shënoheshin të gjitha hollësitë, duke u përpjekur të fshihnin faktin, se ndaj viktimës ishte qëlluar me armë zjarri!
Por siç do të shikojmë dhe nga shënimet e ministrit Hekuran Isai, ato demaskojnë një polici që “lufton me armë me një të çmendur” dhe paaftësinë e kuadrove për t’u ndeshur “trup me trup” me keqbërësit, duke preferuar përdorimin e pistoletës ndaj një njeriu të pambrojtur dhe në krizë nervore. Dokumenti mbyllet me njoftimin për arrestimin e zv. shefit të policisë, Demir Rifat Drita, duke shënuar një nga rastet e rralla, ku dhuna policore u ndëshkua (edhe pse nën presionin e “turpit” institucional).
Nisur sa më sipër, këto dokumente janë një dëshmi rrëqethëse dhe tejet të rëndësishme, pasi tregojnë funksionimin e mekanizmit shtetëror të asaj kohe, ku edhe si rezultat i pamundësisë për të fshehur atë ngjarje të tënde, përplasen raportimet zyrtare, tentativa për mbulimin e së vërtetës dhe reagimi i ashpër hierarkik.
Lidhur me këtë dhe të tjera rreth asaj ngjarje tejet të rëndë që tronditi mbarë qytetin e Korçës në atë mes dhjetori të acartë të vitit 1987, (për të cilën edhe sot pas afro katër dekadash çuditërisht nuk është shkruar as një rresht), na njohin dokumentet arkivore sekrete në fjalë (me faksimilet përkatëse) të nxjerra nga Arkivi i Ministrisë së Brendshme, (tashmë të deklasifikuara), të cilat hedhin dritë për gjithçka ndodhi atë ditë aty, si dhe për të gjitha makinacionet që përdori Dega e Brendshme e Korçës, jo vetëm për ta mbajtur të fshehtë atë ngjarje, por edhe për ta paraqitur si vetëvrasje!
DOKUMENTI SEKRET I MINISTRISË SË PUNËVE TË BRENDSHME, KU DEGA E BRENDSHME E KORÇËS, INFORMON MINISTRIN HEKURAN ISAI, MBI NGJARJEN KU POLICIA VRAU SHTETASIN MANOL TROJA
REPUBLIKA POPULLORE SOCIALISTE E SHQIPËRISË SEKRET
MINISTRIA E PUNËVE TË BRENDSHME Tiranë, më 14.12.1987
DEGA E PËRGJITHSHME INFORMACION
Lidhur me kërkesën Tuaj shoku ministër, për ngjarjen e Korçës, mbi vetëvrasjen duke u hedhur nga kati i pestë të Manol Vangjel Troja, u sqarua si më poshtë:
Ngjarjen e ka raportuar Dega e Punëve të Brendshme Korçë, shefi i Policisë, Bashkim Kushe, të cilën e ka thënë të plotë me të gjitha karakteristikat e rrethanat.
Konkretisht si e ka thënë faktin e ndërhyrjes së policisë dhe të zëvendës shefit, i cili në përpjekje për ta kapur Manol Trojën, viktima ka tentuar ta godasë me një hekur – levë dhe për t’ju shmangur goditjes, e ka qëlluar edhe me pistoletë.
Viktima i trembur dhe i acaruar, ka mundur t’u shpëtojë policëve dhe pasi ka hipur në katin e pestë, i zhveshur lakuriq, është hedhur dhe ka gjetur vdekjen.
Ngjarja i është referuar oficerit të shërbimit operativ, shokut Rakip Nelaj, i cili e ka marrë të plotë, por përgjegjësi i grupit të shërbimit operativ, shoku Petrit Dashi, i ka thënë shokut Guri Papa, që në librin e ngjarjeve të mos shënohen të gjitha hollësitë që jepte Dega e Punëve të Brendshme Korçë, pasi nuk është nevoja.
Përshkrimi i ngjarjes në komunikatën operative të datës 14.12.1987, është shënuar i plotë, në përputhje me shënimin që është marrë më datën 12.12.1987.
KRYETARI I DEGËS SË PËRGJITHSHME
BAUDIN KAZANI
SHËNIMI I MINISTRIT HEKURAN ISAI, MBI DOKUMENTIN KU PËRSHKRUHET NGJARJA E RËNDË E NDODHUR NË QYTETIN E KORÇËS, ME DT.12.12.1987, KU POLICIA VRAU NJË QYTETAR
Pse mos thotë Korça që zv/shefi e ka goditur në gjoks me nje plumb, pastaj është hedhur nga kati?
Hekuran Isai
DOKUMENTI SEKRET I MINISTRISË SË PUNËVE TË BRENDSHME, KU DEGA E BRENDSHME E KORÇËS, INFORMON MINISTRIN HEKURAN ISAI, MBI RRETHANAT E NGJARJES SË RËNDË, KU ZV/SHEFI I POLICISË, DEMIR RIFAT DRITA, VRAU SHTETASIN MANOL TROJA
SEKRET
Ekzemplar i vetëm
Tiranë, më 14.12.1987
S K J A R I M
Në lidhje me shënimin Tuaj, për të vërtetuar nëse është qëlluar me armë nga zv/shefi i policisë në drejtim të viktimës Manol Troja dhe nëse është goditur në trup, sqarojmë:
Nga ana e zv/shefit të policisë Bashkim Kushe, u është thënë shokëve të shërbimit operativ, në kohën që është zhvilluar përleshja, për ta nënshtruar viktimën nga ana e pjesëtarëve të familjes, mjekut dhe policisë, dhe me që kjo nuk ishte bërë e mundur, pasi ai i ka kërcënuar me levë për t’i goditur, zv/shefi i policisë ka shtënë me armë për ta trembur, dhe pasi u ka shpëtuar atyre, është futur në dhimë duke mbyllur derën dhe është hedhur nga ballkoni.
Nga ky njoftim i bërë prej shefit të policisë, nuk rezulton që ai të ketë thënë, se është goditur në gjoks me plumb.
Për të skjaruar pse Dega e Punëve të Brendshme Korçë, nuk thotë të vërtetën, u bisedua me kryetarin e Degës së Punëve të Brendshme, shokun Arif Hasko dhe zv/kryetarin e Hetuesisë së rrethit, shokun Marenglen Rrapi, i cili është dhe hetues i çështjes, dhe rezulton se kjo çështje nuk është analizuar akoma, për faktin se nuk dihej si rrethanë nga kryetari i Degës, që nuk është dhënë informacion i plotë grupit të shërbimit operativ, dhe tani që ajo është bërë e qartë, analiza nuk është bërë akoma, për të mos ndikuar negativisht në hetimin e çështjes, pasi ndaj zv/shefit të policisë ka filluar çështja penale.
Shokët e Korçës thonë se zv/shefi i policisë ka qëlluar me armë viktimën, në kohën që ai ka qenë i kacavjerur jashtë parvazit të ballkonit.
PETRIT DASHI BAUDIN KAZANI
SHËNIMI I MINISTRIT HEKURAN ISAI, MBI DOKUMENTIN KU PËRSHKRUHET NGJARJA E RËNDË E NDODHUR NË QYTETIN E KORÇËS, KU AI URDHËRON ARRESTIMIN E ZV / SHEFIT TË POLICISË
Kam dhënë urdhër të analizohet, zv/shefi të arrestohet.
Turp i madh, një polici e tërë lufton me armë me një të çmendur.
Dhjetë herë të ishte goditur me levë hekuri, përsëri duhej të mos e qëllonte.
Ai që ka frikë nga një plagosje e lehtë, ai është frikacak, nuk bën për organet tona.
Duhet të nxjerrim dhe konkludojmë:
- Kuadrot nuk i kemi të përgatitur të ndeshen trup me trup.
- Ka shkelje të urdhrit mbi përdorimin e armës.
- Kjo që ndodhi, duket shumë e dështuar
- Sepse qytetari pati besim tek policia, kurse ajo ja vrau djalin që kishte, ra në fatkeqësi ndoshta dhe të përkohshme.
HEKURAN ISAI
DOKUMENTI SEKRET I MINISTRISË SË PUNËVE TË BRENDSHME, KU NJOFTOHET LIDHUR ME ARRESTIMIN E ZV / SHEFIT TË POLICISË SË KORÇËS, DEMIR DRITA, I CILI VRAU SHTETASIN MANOL TROJA
REPUBLIKA POPULLORE SOCIALISTE E SHQIPËRISË SEKRET
MINISTRIA E PUNËVE TË BRENDSHME Tiranë, më 15.12.1987
DEGA E PËRGJITHSHME
SEKRET
Ekzemplar i vetëm
Tiranë, më 15.12.1987
KORÇA
Më datën 14.12.1987, u arrestua ish – zv. shefi i policisë Korçë. Demir Rifat Drita, vjeç 34, lindur në Ersekë dhe banues në Korçë, anëtar partie, se ka kryer krimin e vrasjes nga pakujdesia e Manol Vangjel Trojës, që bëhet fjalë në komunikatën operative të datës 14.12.1987/ / Memorie.al
KRYETARI I DEGËS SË PËRGJITHSHME
BAUDIN KAZANI
