Memorie.al / Udhëheqja e Shqipërisë, me një ndër qeveritë komuniste të fundit me linjën më të ashpër, ka përfunduar serinë e bisedimeve me Shtetet e Bashkuara, për të vendosur marrëdhëniet diplomatike, pas një ndërprerjeje 51-vjeçare. Një fakt i tillë është thënë sot, nga shefi i delegacionit të Shqipërisë në Kombet e Bashkuara. “Ne i kemi shtrënguar duart”, – tha Bashkim Pitarka. “Ne jemi gati dhe jemi duke pritur përgjigjen. Jemi duke pritur miratimin përfundimtar, nga Presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Ne jemi gati t’i nisim nesër”, – deklaroi ambasadori Pitarka.
Qëndrimi i tij vjen meqenëse Presidenti i Shqipërisë, Ramiz Alia, u shfaq sot në fjalimin e tij përpara Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara, ku bënte thirrje për t’i dhënë fund vetizolimit të vendit të tij.
Një zëdhënës i Departamentit të Shtetit tha se vendosja e marrëdhënieve diplomatike ka shenja premtuese, megjithëse ato mund të kërkojnë disa javë, përpara se të bëhet miratimi i tyre.
Shtetet e Bashkuara kanë qenë të gatshme të vendosin marrëdhëniet diplomatike me Shqipërinë, për disa vjet. Por, oferta ishte refuzuar deri këtë vit, kur Shqipëria po i jepte fund izolimit të saj, si pasojë e kolapsit të komunizmit, kudo në Europën Lindore.
Kushtet, të fiksuara në vitin 1945
Zyrtarisht, Shtetet e Bashkuara i ndërprenë marrëdhëniet me Shqipërinë, në qershor të vitit 1939, pas invazionit dhe pushtimit të vendit nga Italia. Në vitin 1945, Shtetet e Bashkuara, e kushtëzuan rifillimin e marrëdhënieve diplomatike me zgjedhjet e lira dhe njohjen e marrëveshjeve të paraluftës.
Ata dërguan një mision në Tiranë atë vit që të ndjekë problemin. Por, në vitin 1946, sipas Departamentit të Shtetit, qeveria e re komuniste, kërkoi mbylljen e misionit. Prillin e kaluar, presidenti Alia tha në Komitetin Qendror të Partisë Komuniste, se ai është i gatshëm, që të vendosë lidhje diplomatike me Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimin Sovjetik.
Marrëdhëniet diplomatike me Bashkimin Sovjetik, u ndërprenë 30 vjet më parë, kur Shqipëria u bë palë me Mao Zedong, kundër Nikita Hrushovit, të cilat u mbyllën në korrik të atij viti.
“Bisedimet midis zyrtarëve të Departamentit të Shtetit dhe Shqipërisë, nisën në Nju-Jork dhe Uashington, pas njoftimit në prill”, – tha Pitarka.
Ai u shpreh se “vendi i tij është i kënaqur me rezultatet e bisedimeve”. Pitarka tha se Shtetet e Bashkuara, nuk kanë vendosur kushte, në rinisjen e lidhjeve diplomatike.
Presidenti Alia erdhi në pushtet në vitin 1985, pas vdekjes së Enver Hoxhës, i cili sundoi Shqipërinë për katër dekada me radhë. “Ai ka lëvizur ngadalë drejt ndryshimit të politikave autoritare në vend”, – thonë zyrtarët amerikanë.
Në fjalimin e tij përpara Asamblesë së Përgjithshme sot, presidenti Alia tha se; “Shqipëria shpreson të bëhet pjesëmarrëse në takimin e ‘Samitit Lindje-Perëndim’, që mbahet në Paris në muajin nëntor dhe do të mirëpresë vendosjen e marrëdhënieve të ngushta me fqinjët e tij europianë”.
Ai tha se vendi i tij dëshiron të bashkëpunojë me Konferencën për Sigurinë dhe Bashkëpunimin në Europë, e përbërë nga 35 shtete europiane, SHBA-të e, Kanadaja.
Zoti Alia tha se synimet për eliminimin “e ndarjes së Europës brenda blloqeve dhe sferave të influencës”, kërkon mbështetje të sinqertë për vendin e tij.
Alarmi për ndërhyrje
Por, ndërsa udhëheqësi shqiptar duket i gatshëm të ndërtojë urat e bashkëpunimit me vendet e tjera, ai ka paralajmëruar kundërshtimin për ndërhyrjet në çështjet e brendshme të Shqipërisë.
“Arroganca, e frymëzuar nga politika e fortë, – tha ai, – e cila është reflektuar në vazhdimësi të përpjekjeve për modeleve të ndryshme, standardeve dhe skemave të zhvillimeve politike dhe sociale dhe të tjera, nuk janë kapërcyer ende”.
Zoti Pitarka tha sërish se; “Presidenti nuk la të nënkuptohet se Shqipëria, nuk është duke ndryshuar. Ne duhet të shkojmë drejt proceseve të shëndosha demokratike”, – tha ai.
Shqipëria, e cila ka një popullsi aktuale me 3.3 milionë banorë, e ka shpallur pavarësinë në vitin 1912, pas më shumë se katër shekujsh sundimi, nga Turqia.
Demonstruesit shqiptarë jashtë selisë së Kombeve të Bashkuara, që ishin grumbulluar të protestonin kundër fjalimit të presidentit Ramiz Alia (shën. red.), u konfliktuan në mesnatë me bashkatdhetarët e tyre, që kishin ardhur për të mbështetur dhe brohoritur për presidentin shqiptar.
Policia, e cila nuk bëri arrestime, mbylli hyrjen brenda selisë së Kombeve të Bashkuara për gjysmë ore, pasi ndodhi incidenti. Memorie.al
Artikulli është publikuar në “Neë York Times”, më 29 shtator 1990
Titulli është redaksional
Përgatiti për botim, Albert Gjoka
