Nga Bardhyl Berberi
Memorie.al / Ish-kryetari i Komitetit Ekzekutiv të rrethit të Pogradecit, Belul Lufo, pak kohë para se të ndahej nga jeta tregon ekskluzivisht për herë të parë mbi vizitën e Shtrausit në Pogradec dhe refuzimi që i bëri Enveri takimit me Shtrausin! Rrallë herë mundi të flas për të kaluarën e tij si kryetar komiteti dhe më pas si sekretar i parë i komitetit të Partisë së rrethit dhe për tre legjislatura si deputet i Mokrës në Kuvendin e Shqipërisë. Por befasisht, ish -kryetari i Komitetit Ekzekutiv Belul Lufo, duke pirë kafen e mëngjesit, do të na tregonte një brengë nga koha e diktaturës dhe konkretisht mbi vizitën e papritur të kryeministrit të Bavarisë, Franz Josef Shtraussit, atë ditë të nxehtë të verës të vitit 1984, kur ai erdhi me avionin e tij (çarter) enkas në Pogradec, që të takonte Enver Hoxhën i cili ndodhej me pushime në rezidencën e tij në Pogradec
Ndonëse kanë kaluar 40 vjet, Belul Lufo, ish-kryetari i Komitetit Ekzekutiv të Pogradecit asokohe, vizitën e Shtrausit e ruan të freskët, që nga moment i zbritjes së tij me avionin e tij çarter.
Dëshmia e Belul Lufo:
“Ai shoqërohej nga ministri i Punëve të Jashtme Reis Malile dhe persona të tjerë zyrtarë të dorës së dytë. Avioni çarter zbriti në stadiumin e qytetit të Pogradecit, rreth orës 10 të mëngjesit dhe pas një pushimi të shkurtër tek hotel Turizmi “Enkelana”, mësuam se Shtrausi kishte ardhur në Pogradec për të takuar Enver Hoxhën, i cili ishte me pushime në Pogradec .
Pas pak vjen aty Sulo Gradeci dhe i kërkuam që të komunikojë me Enver Hoxhën, për një takim të shkurtër privat me kryeministrin e Bavarisë, Jozef Shtraus, pasi kjo kërkesë ishte nga vetë Shtrausi. Por shumë shpejt vjen përgjigjja nga Enveri nëpërmjet Sulo Gradecit se ky takim nuk ishte i planifikuar dhe ishte jashtë protokollit, kështu që Enver Hoxha nuk mund t`a priste kryeministrin e Bavarisë Shtraus.
Sapo iu komunikua lajmi që ishte e pamundur të takonte Enver Hoxhën, ai nuk e bëri veten, por e pamë që nuk i ardhi mirë dhe na propozoj neve të shëtisnim nëpër qytetin e Pogradecit dhe siç tha ai, desh t`a njohi këtë perlë, e cila që nga avioni e kishte mahnitur nga kaltërsia e liqenit dhe brigjet e tij. Së bashku me ministrin e Jashtëm të asaj kohe, Reis Malile dhe disa zyrtare të tjerë, dolëm në shëtitoren buzë liqenit, duke ecur në drejtim të qendrës së qytetit.
Shtrausi u mrekullua nga bukuritë e liqenit dhe klithi: – ‘Oh, këtu është një mrekulli’. Krijoj vërtet një atmosferë të këndshme. Duket se gradualisht shija e keqe që i la mos takimi me Enver Hoxhën, po i fashitej gradualisht. Ne, kishim porositur disa shishe verë dhe raki ‘Perlë’ dhe ‘Muskat’ dhe llokumet e famshme me arra, që prodhonte atëhere ndërmarrja Ushqimore e qytetit. I pëlqeu në veçanti vera ‘Gemc’ që filloj t`a pinte si ujë dhe rakia ‘Perlë’ dhe ‘Muskat’ i dhamë nga ajo që konsumonte Enveri.
Pas dy orësh qëndrimi në Pogradec, Shtrausi dhe grupi i Ministrisë së Jashtme që e shoqëronte, me avionin e tij u nis për në Gjirokastër. Sapo shkuam në zyrë, njoftohem se së bashku me sekretarin e Parë të Komitetit të Partisë të asaj kohe, Myfit Troqen, do të shkonim në vilat se na kërkonte shoku Enver Hoxha.
Sapo shkuam në rezidencën e tij buzë liqenit, Enveri ishte duke pushuar poshtë mështeknës, një vend shumë i preferuar për të. Pasi i raportuam siç ishte bërë zakon sa herë na thërriste, mbi realizimin e planit në ndërmarrjet ekonomike dhe në kooperativat bujqësore, për masat që kishim marrë ne për fushatën e korrje shirjeve, menjëherë biseda shkoj tek Shtrausi.
– ‘Hë – shtoj Enveri, sot kishit një mysafir gjerman në qytet, – pa na thoni, ku shkoj Shtrausi gjatë kohës që qëndroj në Pogradec’. Ndërkohë që sekretari i Parë i Komitetit të Partisë Myfit Troqia, i thotë: – ‘Shoku Enver, Beluli e shoqëroj atë dhe mund të na thotë më hollësisht’. Befas, Enveri u kthye drejt nga unë dhe më thotë: – ‘Ore Belul, kush të tha që të shoqëroje kryeministrin Bavarez’.
Unë ngela, vetëm mbaj mend që i thashë; por ai shoqërohej nga Ministri i Jashtëm shoku Enver, ai e tundi kokën dhe fatmirësisht e kaloj bisedën tek problemet e tjera. ‘Kështu që’ – vazhdoj Enveri, – nuk na i japin reparacionet e Luftës (dëmet e shkaktuara nga Lufta e Dytë Botërore, që shteti ynë i kërkoj Gjermanisë, 1 miliard dollarë).
‘E kështu – vazhdoj Enveri, që ishte informuar nga takimi në Tiranë i Shtrausit deri në detaje, – duan të na japin ndihma dhe kredi ë vetëm 20 milion doç marka, t`i shlyejmë për 40 vjet … që ne të shkelim Kushtetutën, ku thuhet se Shqipëria Socialiste nuk pranon kredi dhe ndihma nga jashtë’.
Ndërkohë që hidhet Nexhmia, e cila ishte në takim dhe thotë: ‘Shoku Enver’ dëmet e luftës nuk na i japin dot’ se i ka ndaluar Konferenca e Londrës e vitit 1953, midis SHBA-së dhe Francës e Anglisë, që ishin në atë kohë tutorë të Gjermanisë Perëndimore’.
– ‘E di e di’- ia preu Enveri ftohtë…!
– ‘E s`ka rëndësi – theksoi më pas ftohtë Enveri – një vizitë private ishte kjo’. Ndërkohë që ishte koha që ishim prishur marrëdhëniet me Kinën dhe Enveri ishte i sëmurë, kjo ishte vera e fundit që ai erdhi të pushonte në Pogradec, pas vera tjetër e vitit 1985, nuk do t`a gjente, pasi vdiq në prill të ’85-ës.
Po qëndroja si mbi gjemba, pasi kisha frikë se mos hapej përsëri ajo biseda që e kisha shoqëruar Shtrausin pa lejë.…! Por të them të drejtën Shtrausi, me gjithë ambientin e ngrohtë që ne i krijuam herë pas here, i trishtuar tundte kokën dhe pëshpëriste; Hë nuk është planifikuar takimi…?! Kjo ishte historia e vizitës disa orësh e Shtrausit në Pogradec”.
Kush ishte Franc Josef Shtraus?
I lindur më 6 shtator 1915. Në vitin 1949, zgjidhet deputet i Bshkimit Kristian Social Demokrat. Nga viti 1953 -1955, emërohet ministër i Punëve Sociale. Në vitin 1955, ministër i Energjitikës. Në vitet 1956-1962, ishte në postin e Ministrit të Mbrojtjes. Në vitin 1962, zgjidhet Kryetar i Bashkimit Kristian Demokrat. Nga viti 1966 -1978, zgjidhet ministër i Thesarit. Në vitin 1978 – 1988, si kryeministër i Bavarisë, deri sa ndërroi jetë më 3 tetor 1988, pas një ataku në zemër. / Memorie.al
