Memorie.al / “Shkova për një kafe dhe më bënë ministër të Ndërtimeve”. Kështu shprehej Faurudin Hoxha, i cili tregonte se; “kjo ishte një rastësi e padëshirueshme” dhe shton gjithashtu: “Postet dhe ministritë, nuk i kam lakmuar kurrë, por një ditë në vitin 1982, një punonjës i kuadrit të Komitetit Qendror të PPSh-së, më ftoi për një kafe të thjeshtë, pikërisht kur isha specialist në Institutin e Hidrocentraleve”.
Kështu e niste rrëfimin e tij, ish-projektuesi i hidrocentraleve kryesore të vendit, Farudin Hoxha, një nga personalitetet më të shquara të shkencës shqiptare, para dhe pas viteve ’90-të, i cili shtonte se deri atëherë, nuk kishte qenë as anëtar i Partisë së Punës. “Por fill pas kafesë, punonjësi i kuadrit më tha se; ‘të kërkon Ramiz Alia në zyrë’.
Atëherë, shkova në zyrën e tij, ku më priste gjithashtu edhe Kryeministri i asaj kohe, Adil Çarçani. Sapo më thanë se duhet të merrja përsipër detyrën e ministrit të Ndërtimeve, refuzova prerë me fjalët se; nuk e shihja veten në këtë punë. Më pas i shkrova Ramiz Alisë dhe Adil Çarçanit, duke i shpjeguar arsyet e mospranimit tim, por, megjithatë, punët kishin precipituar në atë drejtim, saqë çdo refuzim i mëtejshëm ishte i kotë”.
Duke folur për punën si drejtues i Ministrisë, ish-ministri Farudin Hoxha na tregonte se çdo pasdite, ulej dhe projektonte vepra të tjera, në bazë të profesionit të tij. “Madje, ndonjëherë ulesha me punëtorët dhe specialistët e vjetër të hidrocentraleve, me të cilët këndoja këngët e vjetra të kantiereve, pa u kujdesur që të ruaja pozicionin e titullarit”.
Duke folur për veprat e asaj kohe, Hoxha thotë se; “Hekurudha Shkodër-Hani i Hotit, Hidrocentrali i Komanit, Hidrocentrali i Banjës, Bovilla, etj., janë veprat e kësaj periudhe si projektues”. Duke folur për përkushtimin e tij, Farudini na thoshte se; “Bëra aq sa munda, por Shqipëria kishte shumë nevoja emergjente, prandaj jam i trishtuar vetëm sepse nuk kam arritur përsosmërinë, për të zgjidhur problemet e brezave”.
Rinia
“Babai im ishte punonjës bashkie për ndërtimin e rrugëve, por pas vdekjes së tij, kur unë isha 5 vjeç, ne mbetëm të varfër.
Për këtë arsye, unë si djali më i madh (kisha edhe dy vëllezër), jetova në Tiranë, te dajua im”. Kështu shprehej Farudin Hoxha, i cili tregon se me mësime ka qenë i shkëlqyer.
“Por gjatë pushimeve verore, kam punuar si çirak nëpër dyqane”, shtonte ai. Sipas tregimit, ëndrra e tij ishte që të bëhej mjek, kjo edhe për faktin se ishte shëndetlig. Ndërsa, në fakt, pas mbarimit të Politeknikumit, Hoxha thoshte se u nis për në Hungari, ku studioi për Hidroteknikë.
“Atje jetova ditët e tmerrshme të lëvizjes që u quajt ‘Kundërrevolucioni hungarez’ dhe që në thelb ishte një luftë e mirëfilltë civile. Sa herë që dilja në rrugë për të blerë ushqim, gjeja rrugës trupa të vdekurish, të cilët përpiqesha t’i mbuloja, ndërsa në bulevarde turfullonin tanket”. Më pas, Hoxha tregonte se u nis në Sofje, për të vijuar studimet.
“Në Sofje kreva studime tepër të disiplinuara, por njëkohësisht kam qenë iniciator dhe pjesëmarrës i të gjitha mbrëmjeve të vallëzimit dhe argëtimeve të tjera rinore, deri në atë masë, saqë vajzat bullgare, thoshin gjithmonë se; ‘shqiptarët janë të gjithanshëm’.
Projektet
“Kam projektuar dhe zbatuar dhjetëra projekte mbi të gjitha lumenjtë e Shqipërisë, me synimin e vetëm për t’i sjellë dritë vendit tim”. Duke folur për punimet e tij, Hoxha thoshte se; ‘qysh nga Hidrocentrali i Bistricës e, deri në projektet më të fundit, isha njeriu që drejtoja dhe inicioja punimet’.
“Sabotatori”
“Argjilat e bërthamave të digës së Fierzës, kishin më shumë lagështi sesa parashikohej dhe kjo u bë pengesë për ecurinë normale të ndërtimit të Hidrocentralit dhe kjo gjë shkaktoi debate në Qeverinë e atëhershme”.
Kështu tregonte ing. Farudin Hoxha për punimet e digës, duke shtuar se për një farë kohe, u cilësua edhe si; “sabotator”. “Megjithatë projektet tona realizuan një zgjidhje të përsosur dhe gjithçka përfundoi me një sukses afatgjatë”.
Duke folur për hidrocentralet e projektuara prej tij, Hoxha thoshte se; “ato qëndrojnë edhe sot, pas 30 vjetësh të sigurta dhe pa asnjë problem, qoftë për ata që i shfrytëzojnë, qoftë për ata që i mirëmbajnë”.
Dashuria
“Gruaja ime ishte infermiere. Unë isha shëndetlig. Unë e doja atë, por, ndofta edhe për faktin se kisha nevojë për një bashkëshorte që të më bënte gjilpërat, rashë dakord të martohesha. Faktikisht pas fejesës dhe martesës, asnjëherë (më vonë) nuk u sëmura dhe nuk pata nevojë për gjilpëra apo ilaçe, por përkundrazi, ishte ime shoqe, ajo që pati nevojë për mua, sepse u sëmur disa herë”. Kështu tregonte Farudin Hoxha, pak me shaka, për shoqen e tij të jetës, të cilën, sipas tij, nuk do ta ndërronte me asnjë tjetër.
Arrestimi
“Në fillim të vitit ’93, u akuzova për përvetësim të ndihmave italiane dhe në gusht të vitit ’93 u arrestova, ndërsa në tetor të po atij viti u lirova, pasi u vërtetua se akuzat ishin absurde”. Duke folur për këtë periudhë, Hoxha thoshte se ka kaluar ditë të vështira, por njeriu mund t’i kapërcejë të gjitha.
Emigracioni
“Pas një ftese që më bënë miqtë e mi në Bullgari, unë shkova atje, por më pas mbërriti një ftesë nga Greqia, për të punuar në fushën e hidroenergjetikës”. Duke folur për jetën në Athinë, Hoxha thoshte se projekti që iu ngarkua, së bashku me zbatimin, zgjati rreth dy vjet e gjysmë. “Pagesa nuk ishte shumë e lartë, por unë kisha kënaqësinë që punoja në profesionin tim, që më ishte ndaluar në atdhe”.
Drejtori i KESH-it
“Në muajin tetor të vitit ’99, Kryeministri Ilir Meta më propozoi të punoja si drejtor i KESH-it. Unë e pranova, sepse ishte një fushë që e njihja mjaft mirë. Gjatë kësaj periudhe punova me përkushtim, por për shkak të shumë problemeve të mbartura, nuk u arrit ajo që synoja”. Kështu thoshte Hoxha, i cili shtonte se ende jetonte me projektet e profesionit.
Pas operacionit që bëri në atë kohë 7 në Sofje, për tiroidet, Hoxha u kthye në shtëpi, me një përmirësim të lehtë, por ende me një zë të ngjirur. Me gjithë këtë mungesë, ai thoshte se nuk do të reshte së foluri dhe shkruari për hidrocentralet dhe dritat, deri në fund të jetës.
Karriera profesionale e Profesororit dhe akademikut Farudin Hoxha
Ka lindur në Gjirokastër, më 20 janar, 1936.
1943 – Nis shkollën fillore “Hoxha Tahsim” në Tiranë.
1947 – Fillon shkollën 7-vjeçare tek “Shkolla e Kuqe”, Tiranë.
1951- Hyn në Politeknikumin “7 Nëntori”.
1955- Fillon studimet e larta në Budapest dhe i vazhdon në Sofje.
1961- Punon në Institutin Shtetëror të Projektimeve, Tiranë, Drejtoria e Hidrocentraleve.
1971- Specializim në Francë.
1982-1991- Ministër i Ndërtimit dhe ministër pranë Këshillit të Ministrave për Bashkëpunim Ekonomik me Jashtë.
1989- Merr titullin “Profesor”.
1998-2001- Nënkryetar i Akademisë së Shkencave.
Projektet
Skema e shfrytëzimit të lumit Drin, Hidrocentrali “Bistrica II” Hidrocentrali i Vaut të Dejës, Hidrocentrali i Komanit, Hidrocentrali i Fierzës, Hidrocentrali i Banjës, Hidrocentrali i Bogovës.
Projektues i të gjitha digave të tjera nga 40 m. deri në 167 m. lartësi. Memorie.al
