Pjesa e njëmbëdhjetë
Pjesë nga libri: ‘ALIZOT EMIRI – Njeriu, librári e gázet fisnike’
DY FJALË SI HYRJE
Memorie.al / Kur ne, fëmijët e Alizotit, tregonim në ambiente të gëzueshme shoqërore “historitë” e Zotes (Alizotit), na ka qëlluar të na pyesin shpeshherë: – “A i keni shkruar? Jo! Sa keq, do të humbasin…! Kush duhet ta bëjë”? Dhe jemi ndjerë gjithnjë e me shumë fajtorë. Në qoftë se duhej bërë, ne duhej ta bënim. Po a mund t’i shkruanim ne?! “Jo çdo njeri, që di shkrim e këndim, mund të shkruajë libra”, – thoshte Zotia, sa herë kalonte nëpër duar libra të dobët. Kur po bisedonim me njëri – tjetrin, ne fëmijët e Zotes, për këtë “detyrim”- për Librin, natyrshëm e ndjenim veten përballë paaftësisë për ta kryer. Nuk ishte punë për ne! Me “metrin” e Zotes, ne ishim të paaftë ta shkruanim këtë libër.
– MBRESA E KUJTIME PËR ALIZOT EMIRIN –
EVANTIA ZIKU
ALIZOTI NE BUDAPEST
U befasova kur vajza jonë, Almira, mbesa e Alizot Emirit, më tregoi në telefon e entuziazmuar, se, rastësisht, në Budapest ishte njohur me një greke, në familjen e se cilës në Greqi, kishte mbetur i paharruar kujtimi i gjyshit, Alizot Emirit!
Ç’ne?!!
Alizoti nuk ka asnjë lidhje, nuk ka qenë asnjëherë në Greqi!
Plus, që ne, që fëmijë, kemi dëgjuar për masakrat e tmerret që kanë shkaktuar grekët në jug të Shqipërisë. Në Gjirokastër është trashëguar kujtimi i hidhur i atyre mizorive. Ne shikonim gjithmonë brimën e hapur tek këmba e monumentit të Çerçiz Topullit, nga një plumb i breshërisë së qëlluar prej bandave të armatosura greke në Gjirokastër.
– “Mundohu ta sqarosh arsyen pse ruajnë respekt për gjyshin” – porosita vajzën. – “Mund të jetë diçka interesante edhe për ta vendosur në librin me kujtime për Alizotin”.
Vajza e z. Jorgji Ziko (Zikos Georgios), zonja Evantia, është spikere dhe redaktore e emisioneve të muzikës në Radio Tilos (Tilos – e ndaluar) në Hungari, Budapest.
Kjo Radio prezantoi një program me muzikë në një shtëpi kulture në Budapest. Për çudi, muzika ishte ballkanase. Almira, si drejtuese e aktivitetit artistik në këtë shtëpi kulture, u kënaq veçanërisht dhe shkoi t’i përgëzojë për këtë program organizatorët, duke ju treguar se ajo është shqiptare dhe ky program ju duk si i përgatitur për të…! I thanë se formuluesja e programit, është gjithashtu nga ato anë.
Shkoi ta takonte tek Radio-Tilos, duke menduar se do të “zbulonte” një shqiptare. Takoi një zonjë. Quhej Evantia, ishte greke.
– “Oh sa mirë, jemi gjitone”! – u mjaftua dhe me kaq Almira.
– “Unë jam shqiptare, nga Gjirokastra, quhem Almira Emiri”!
– “Nga Gjirokastra?! Në Gjirokastër, familja jonë në Greqi, ka një kujtim të paharruar”! – ju përgjigj e entuziazmuar znj. Evantia. – “Emri i një njeriu të mirë, të quajtur Alizot Emiri, është i gdhendur në kujtesën tonë familjare”!
– “Gjyshi im”! – shpërtheu Almira.
– “Si është e mundur…”?!
Zonja Evantia pranoi me kënaqësi të shkruajë imazhin e këtij kujtimi, që ngjall respekt e mirësi. Zonja Evanti, e lindur e rritur në Budapest, e shkruajti hungarisht.
Familja Emiri, pjesë e legjendës
Édesapám Zikos Georgios a görög polgárháború alatt Gjirokaster mellett egy menekült táborba került, körülbelül 10 éves volt, Alizot nélkül elfelejtett volna görögül. Alizot nem tudjuk hogyan, beszerezte a tankönyveket, elöszõr abc-s könyvet aztán amikor kiderült hogy édesapám már idõsebb, megszerezte a másodikosok és harmadikos könyveket is.
Az akkori görög albán viszonyban ez szinte lehetetlen feladat lehetett a számára. Édesapám nem mesélte el hogy tudott kiszökni a táborból, de valahogy minden héten megfordult a boltban, Alizot segitségével albánul is megtanult. A Zikos családban családi legendánkban tartózik Alizot és az egész Emiri család mert Alizot felesége talán vagy valamilyen nõrokon) gyakran süteményel várta, ami akkor elképzelhetetlen lukszus volt a helyieknek is, hát még a menekülteknek. Isten áldja az ilyen tiszta és jó emberek emlékét.
Evantia Ziku, Budapest 7 mars, 2011
Tim at, Zikos Georgios, gjatë luftës civile greke, e kishin dërguar në kamp refugjatësh në një fshat pranë Gjirokastrës. Ishte vetëm 10 vjeç dhe pa Alizotin do kishte harruar greqishten. Alizoti, nuk e dimë se si, i gjente libra greqisht, në fillim me abetare dhe më vonë, kur e kuptoi se ishte më i madh, i gjente libra të klasës së dytë, ose të tretë.
Në marrëdhëniet shqiptaro greke atëherë, kjo gjë ishte krejtësisht e pamundur për të (Alizotin). Babai im, nuk na ka treguar se si ka mundur të arratisej përgjithmonë nga kampi i refugjatëve, por çdo javë, ai ishte tek dyqani i Alizotit. Me ndihmën e Tij, ka mësuar edhe shqip.
Në familjen Zikos, Alizoti dhe familja Emiri, janë pjesë e legjendës tonë familjare, sepse gruaja e Alizotit (ndoshta, ose një grua e familjes) i gatuante shpesh edhe ëmbëlsira. Është e pakonceptueshme kjo sjellje kaq njerëzore, sepse dhe për vendasit, këto ishin gjëra luksoze e aq më tepër për refugjatët.
Zoti bekoftë kujtimin e njerëzve të tillë, të pastër dhe të mirë. / Memorie.al
Evantia Ziku, Budapest, 7 mars 2011
Vijon numrin e ardhshëm
